تبصره ۳ ماده ۱۰ چه میگوید؟
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و وزارت جهاد کشاورزی (سازمان امور اراضی کشور) حسب مورد مکلفاند درباره:
اراضی و مستحدثات داخل در محدوده طرح هادی روستاها
اراضی زراعی و باغهای خارج از محدوده قانونی شهرها
این کارها را انجام دهند:
۱. شناسایی متصرفان املاک مذکور
۲. تهیه نقشه دارای مختصات جغرافیایی (UTM)
۳. استعلام از سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و سازمان ملی زمین و مسکن مبنی بر عدم تداخل محدوده مورد تصرف با اراضی عمومی (ملی، منابع طبیعی، مستحدث، موات)
۴. اعلام مراتب به سازمان ثبت جهت صدور سند مالکیت
و سازمان ثبت موظف است نقشههای مذکور را در هر پلاک اصلی، همراه با اسامی متصرفین قانونی قطعات شناساییشده، در سامانه درج و نیز در محل الصاق نماید.
مهلتهای اعتراض؛ اینجا باید دقت کنید
اگر اشخاص ذینفع به نقشه یا به فهرست متصرفان اعلامشده اعتراض داشته باشند:
| اقدام | مهلت |
|---|---|
| ثبت اعتراض در سامانه | ۶ ماه از تاریخ بارگذاری |
| تقدیم دادخواست به دادگاه صالح و درج گواهی تقدیم دادخواست در سامانه | ۱ ماه از تاریخ ثبت اعتراض |
و نتیجه هر مسیر:
اگر اعتراض ثبت و گواهی تقدیم دادخواست درج شود: صدور سند مالکیت موکول به حکم قطعی دادگاه خواهد بود.
اگر اعتراض در مهلت واصل نشود، یا معترض گواهی تقدیم دادخواست را ارائه نکند: اداره ثبت محل مکلف به صدور سند مالکیت برای متصرف قانونی است.
جمله آخر را دوباره بخوانید. اعتراض کردن بهتنهایی کافی نیست؛ ارائه نکردن گواهی تقدیم دادخواست، اثر اعتراض را از بین میبرد و سند به نام متصرف صادر میشود.
این همان منطق «اقدام + مستندسازی» است که در سراسر این قانون تکرار میشود — گواهی اقدام چیست.
اراضی کشاورزی: تبصره ۹
تبصره ۹ ماده ۱۰ برای اراضی کشاورزی مسیر جداگانهای دارد. سازمان ثبت مکلف است در اجرای قانون جامع حدنگار، برای قطعات اراضی کشاورزی سند مفروز حدنگار با قید کاربری کشاورزی صادر کند، با این شرایط:
تا زمان ابلاغ قانون دارای تصرفات مفروز و قانونی بوده باشد
با تأیید وزارت جهاد کشاورزی دارای بهرهبرداری کشاورزی باشد
متقاضی یا افراد تحت تکفل او مالک هیچیک از اراضی کشاورزی مجاور نباشد
و نکته مهم: این سند با هر مساحتی صادر میشود.
پس از صدور سند حدنگاری، هرگونه افراز، تقسیم و تفکیک این اراضی مشمول قانون جلوگیری از خُردشدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی، اقتصادی مصوب ۱۳۸۵/۱۱/۲۱ میشود. همچنین تنظیم سند اعمال حقوقی موضوع ماده ۱ درباره اراضی با کاربری کشاورزی، منوط به اخذ تأییدیه وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر حفظ کاربری و بهرهبرداری کشاورزی است.
بیشتر درباره محدودیتهای تقسیم در تفاوت افراز و تفکیک.
و یک تکلیف اتصالی
انتهای تبصره ۹: از تاریخ راهاندازی سامانه، ارائه هرگونه خدمات توسط وزارت جهاد کشاورزی و سایر دستگاههای ذیربط منوط به ارائه تأییدیه سازمان ثبت مبنی بر انجام اقدامات مذکور جهت اخذ سند رسمی، یا ارائه سند حدنگاری کشاورزی توسط متقاضی است.
یعنی دریافت خدمات به تعیین تکلیف ثبتی ملک گره خورده است.
چه کاری از حالا انجام دهید؟
۱. پیگیری کنید ملک شما در فهرست شناساییشده هست یا نه — نقشهها در سامانه درج و در محل الصاق میشوند
۲. نقشه و فهرست متصرفان را بررسی کنید — آیا محدوده و نام درست است؟
۳. اگر ایراد دیدید، در مهلت ۶ ماه اعتراض ثبت کنید
۴. ظرف ۱ ماه دادخواست بدهید و گواهی آن را در سامانه درج کنید
۵. مستندات تصرف و بهرهبرداری خود را جمع کنید
اگر ملک شما در این فرآیند شناسایی نشده، مسیر عمومی ماده ۱۰ برای شما باز است — درج ادعای مالکیت، که پیشنیاز آن نقشه UTM است.
سؤالات پرتکرار
نقشه در محل الصاق شده ولی من ندیدم؛ مهلت من از دست رفت؟
مبدأ مهلت ۶ ماه، تاریخ بارگذاری است. به همین دلیل پیگیری فعال وضعیت پلاک ملک اهمیت دارد.
زمین کشاورزی من زیر حد نصاب است؛ سند میگیرم؟
تبصره ۹ صدور سند مفروز حدنگار را با هر مساحتی پیشبینی کرده، مشروط به تحقق شرایط آن تبصره.
اراضی من در طرح هادی روستا نیست و کشاورزی هم نیست.
در این حالت مسیر عمومی ماده ۱۰ اعمال میشود.