تفاوت در یک جمله
حقالثبت: وجهی که بابت ثبت سند به دولت تعلق میگیرد.
حقالتحریر: حقالزحمهای که بابت تنظیم سند به دفترخانه پرداخت میشود.
| حقالثبت | حقالتحریر | |
|---|---|---|
| به چه کسی | دولت | دفترخانه |
| ماهیت | وجه قانونی | حقالزحمه خدمت |
| تعیینکننده | قانون و مقررات | تعرفه مصوب |
مأخذ محاسبه
برای قراردادهای خصوصی موضوع ماده ۲ (تعهد به بیع، قولنامه، مبایعهنامه و امثال آن)، ماده ۲ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول صریح است:
مأخذ محاسبه عوارض و وجوه قانونی از قبیل حقالثبت، حقالتحریر و هزینه دادرسی قراردادهای مذکور تابع حکم مندرج در تبصره ۳ ماده ۶۴ قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی ۱۳۹۴/۴/۳۱ (ارزش معاملاتی) میباشد.
پس برای این قراردادها، مبنا ارزش معاملاتی است، نه قیمت روز — ارزش معاملاتی چیست.
نرخها را از کجا بگیریم؟
تعرفه حقالتحریر سالانه بهروزرسانی میشود. به همین دلیل، هر عددی که در یک مقاله بخوانید ممکن است امسال دیگر درست نباشد.
رقم جاری را در زمان معامله از دفترخانه بگیرید و بخواهید تفکیک اقلام را به شما نشان دهند: چقدر حقالثبت، چقدر حقالتحریر، چقدر مالیات، چقدر هزینه استعلام.
پرداخت مضاعف نکنید
نکتهای که ارزش پرسیدن دارد: اگر پیشنویس قرارداد قبلاً در سامانه درج شده باشد، دلیلی برای پرداخت مضاعف بابت همان کار وجود ندارد.
منطق این موضوع در خود قانون هست. تبصره ۱ ماده ۳ درباره تعرفه مشاوران املاک تصریح کرده:
دریافت هر مبلغی حتی با توافق طرفین معامله یا هر یک از آنها تحت هر عنوان ازجمله حقالتحریر یا حقالزحمه درج پیشنویس قرارداد در سامانه موضوع این ماده، ممنوع است و متخلف با حکم شعب سازمان تعزیرات حکومتی به جزای نقدی معادل سه برابر مبلغ دریافتی محکوم میشود.
پس اگر بنگاه بابت درج پیشنویس در سامانه از شما مبلغی خواست، این ممنوع است — مشاور املاک و قانون جدید.
اسناد مالی و غیرمالی
اسناد از نظر محاسبه به دو دسته تقسیم میشوند:
اسناد مالی: موضوع آنها ارزش مالی مشخصی دارد (انتقال ملک، رهن، صلح معوض). محاسبه بر پایه همان ارزش انجام میشود.
اسناد غیرمالی: موضوع مالی مشخصی ندارند (برخی تعهدات، رضایتنامهها). محاسبه ترتیب دیگری دارد.
تشخیص اینکه سند شما در کدام دسته است، بر مبلغ نهایی اثر میگذارد.
وکالت بلاعزل: معادل سند انتقال
تبصره ۲ ماده ۱ یک قاعده مهم دارد:
میزان مالیات، حقالثبت و حقالتحریر بر تنظیم وکالت بلاعزل انتقال مالکیت در خصوص اموال غیرمنقول موضوع این ماده در دفاتر اسناد رسمی معادل تنظیم سند رسمی انتقال ملک است.
و اگر ظرف نه ماه ملک منتقل شود، سند انتقال بدون پرداخت مجدد مالیات نقل و انتقال و حقالثبت تنظیم میشود — وکالت بلاعزل و مهلت ۹ ماهه.
واریز آنی به خزانه
ماده ۷ دفاتر را موظف کرده وجوه دولتی و عمومی را که وصول آن بر عهده آنهاست، از طریق سامانه الکترونیکی مورد تأیید سازمان بهصورت آنی به حساب خزانهداری کل کشور واریز کنند.
چه چیزی را از دفترخانه بپرسید
تفکیک اقلام صورتحساب
تعرفه جاری حقالتحریر
ارزش معاملاتی اعلامشده ملک
اقلامی که ممکن است بعداً اضافه شود
نمای کلی همه هزینهها در هزینههای تنظیم سند ملک.
سؤالات پرتکرار
چرا رقم دو دفترخانه متفاوت است؟
تعرفه حقالتحریر مصوب است؛ اگر تفاوت معناداری دیدید، تفکیک اقلام را بخواهید.
حقالتحریر قابل مذاکره است؟
تعرفه مصوب است. دریافت خارج از تعرفه محل ایراد است.
برای سند اجاره هم همین محاسبات است؟
اسناد مختلف محاسبات خود را دارند — سند اجاره رسمی.