کد رهگیری چیست؟
شناسهای که پس از ثبت قرارداد در سامانه مربوطه اختصاص مییابد و امکان استعلام و شناسایی قرارداد را فراهم میکند.
کارکردهای عملی آن:
جلوگیری از ثبت چند قرارداد همزمان برای یک ملک
قابلیت استعلام قرارداد
استفاده در برخی خدمات اداری و شهری
کد رهگیری با سند رسمی چه فرقی دارد؟
| کد رهگیری | سند اجاره رسمی | |
|---|---|---|
| محل تنظیم | سامانه/بنگاه | دفترخانه اسناد رسمی |
| ماهیت سند | قرارداد عادی ثبتشده | سند رسمی |
| تاریخ قطعی | ندارد به معنای فنی | دارد |
| سازوکار اجرایی اسناد رسمی | ندارد | دارد |
| جایگاه در ماده ۱ قانون الزام | تکلیف ثبت را برآورده نمیکند | برآورده میکند |
سطر آخر مهمترین است.
چرا این تفاوت حالا بیشتر اهمیت دارد؟
ماده ۱ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، عقود مفید انتقال منافع برای مدت بیش از دو سال و اجاره به شرط تملیک را در فهرست اعمال حقوقی مشمول ثبت آورده است.
و ضمانت اجرای عدم ثبت شامل دعاوی تخلیه ید و الزام به اجرای تعهدات مندرج در سند هم میشود.
پس اگر قرارداد شما بیش از دو سال است، کد رهگیری تکلیف موضوع ماده ۱ را برآورده نمیکند. بیشتر در سند اجاره رسمی.
و یک نکته درباره نقش بنگاهها
ماده ۳ قانون الزام بنگاهها را مکلف کرده پس از مذاکره مقدماتی، پیشنویس قرارداد را در سامانه ثبت الکترونیک اسناد درج و برای تنظیم سند رسمی به دفترخانه منعکس کنند.
و ماده ۱۱ تنظیم سند عادی قرارداد در معاملات موضوع ماده ۱ توسط مشاوران املاک را ممنوع کرده، با مجازات پلکانی تا ابطال پروانه کسب.
یعنی نقش بنگاه از «تنظیمکننده قرارداد» به «واردکننده پیشنویس در سامانه» تغییر کرده است — مشاور املاک و قانون جدید.
پس کد رهگیری بیفایده است؟
نه. برای اجارههای کوتاهمدت مسکونی که در فهرست ماده ۱ نیستند، کد رهگیری کارکرد عملی خود را دارد و در برخی خدمات اداری از شما خواسته میشود.
نکته این است که آن را با سند رسمی اشتباه نگیرید و برای قراردادهای بلندمدت یا اجاره به شرط تملیک، به آن اکتفا نکنید.
چکلیست موجر و مستأجر
☐ مدت قرارداد بیش از دو سال است؟ اگر بله، سند رسمی لازم است
☐ اجاره به شرط تملیک است؟ اگر بله، سند رسمی لازم است
☐ مبلغ اجارهبها، ودیعه و زمان پرداخت دقیق نوشته شده؟
☐ شماره حساب موجر در قرارداد درج شده؟
☐ مالک واقعی همان کسی است که قرارداد میبندد؟ — استعلام سند قبل از معامله
☐ اگر ملک مشاع است، همه شرکا موافقاند؟
سؤالات پرتکرار
بدون کد رهگیری قراردادم باطل است؟
نبود کد رهگیری بهخودیخود بطلان قرارداد نیست، اما ممکن است در برخی خدمات اداری مشکل ایجاد کند.
کد رهگیری دارم؛ در دادگاه به آن استناد میکنم؟
قرارداد شما همچنان یک سند عادی است. برای قراردادهای مشمول ماده ۱ که ثبت نشدهاند، محدودیتهای آن ماده اعمال میشود.
موجر میگوید کد رهگیری کافی است.
برای اجاره کوتاهمدت مسکونی ممکن است عملاً کافی باشد؛ برای قرارداد بیش از دو سال، اینطور نیست.